Jego nazwa wzięła się od obowiązku picia miodu przez cały miesiąc. Obowiązek ten spoczywał na wszystkich gościach weselnych, gdyż miód uznawano za jeden z silniejszych afrodyzjaków. Wiązało się to z dołączeniem panny młodej do grona istot seksualnych, bowiem przed ślubem nie wolno jej było zaznać żadnych cielesnych rozkoszy. Musiała być powściągliwą i przykładnie wychowaną dziewicą. Według męskich wyobrażeń, młodej mężatce powinien towarzyszyć wąż. Podobno symbolizuje on stworzenie grzeszne i zaspokajające wszelkie żądze. Zdaniem mężczyzn właśnie temu miał służyć miesiąc miodowy.

Obecnie miesiąc miodowy związany jest najczęściej z tygodniową podróżą poślubną. Coraz rzadziej jednak dochodzi do niej tuż po zakończeniu uroczystości weselnych. Zwykle jest przekładana o tydzień, dwa, a nawet o kilka miesięcy.

O ile Polacy chętnie wybierają się do ciepłych krajów, o tyle w Anglii panuje zwyczaj spędzania miesiąca miodowego nad morzem.